ARCHIEFVARIA - Kessel Heerlijkheid



Schepenbankzegel van Kessel 401 PRIJZEN IN DE 18E EEUW In de 18 e eeuw werd bij de Putt Eijck (Putting) diverse andere zaken verkocht en prijzen berekend voor verleende diensten. Het is interessant om eens te kijken hoe toen de prijzen lagen tegenover nu, heden ten dage. 1771 1 boom gestaan hebbende aen de hoff 82 guldens 10 stuivers enighe dunnen eijcken boomkens gestaen hebbende aen den wegh comende van den Uijlandt en leijdende langs de Pannekoij naer de Bosch heide 103 guldens 5 stuyvers alsnoch verkocht aen de Mulder van Kessel 4 dennen boomen uyt het dennen bosken aen de Pannekoy voor 34 guldens alnoch aen Engelbert Stoex een doodt eijken boomken voor 6 guldens 5 stuyvers 1760 arbeidsloon voor het maken van schansen 1 1/2 dag 18 stuivers 1 korte en 1 lange dag arbeidsloon 1 guldens 6 stuivers 1 oort 400 bossen stro 20 gulden 1 dag arbeidsloon 12 stuivers cleefs 1764 vracht voor 1 kar rogge van Kessel naar Venlo te brengen 15 stuivers loon voor 4 korte dagen 2 guldens 8 stuivers = 48 stuivers = 12 stuivers voor een korte dag loon voor 2 lange dagen 7 guldens 16 stuivers 3 oort 1764 20 cleene dennen tot keepers voor 22 gulden= 1 gulden 2 stuivers per stuk verkocht enighe doode eijcke boomkens gestaen hebbende langs den wegh aen de Pannekoij voor 45 gulden alnoch een boomken voor 2 gulden 5 stuivers aen den selven eenen eijcken boom voor 16 guldens aen den mulder van Blerick eenen dennen boom gestaen hebbende op den boomgart tegen het kasteel voor 15 guldens 1765 aen Jan Geelen voor 7 lange dagen 4 guldens 19 stuivers 3 oort aen den selven 3 korte dagen 1 gulden 16 stuivers 16 aug. 1774 (rekening van Peter Joosten bewoner van de Pannekoij)) 10 karren stenen gehaald bij de Roffaert en naar de Puttingh gebracht 5 guldens (10 stuivers per kar afstand enkele kilometers) 59 karren (vebleck?)hout naer Venlo gebracht 29 guldens 10 stuivers 9 daegen eerdt gegraeven in de nije weij 13 guldens 10 stuivers 10 karren mest gehaald te Baarlo en naer de nieuwe baent gebracht 5 guldens 3 karren pannen te Tegelen gehaald en naar de Puttingh gebracht 3 gulden 16.0514 Familie D’ Erp Baarlo inv. nr. 2 © H. Brueren november 2006 402 HOF DE PUTTING KESSEL LEENVERHEFFING 1750 Op heden den 15 juni 1750 compareerde voor mij ondergechreven griffier van den edele hove van Gelderlandt den hooghgeboren en hoogweerdigen heere Wilhelm Joseph van Bierens, heere van Greverardt, deken van het coninclijck stift Aken, Prost van de collegiale van Rutten, denwelcke uijt crachte van volmacht gepasseert door de heere Albert Ferdinant graeve van Bierens, borghgraeve Zuabeeg heere van Edelenbourgh, oversten luitenant ten dinste van sijn concklijke majesteyt van Spanien binnen Tarragona den 28 februari 1750 luyt akte van realisatie daer onder staende van denseleven date aen mij voorschreven greffier original verthoont heeft geasumeert geconstitueert en hiermede in sijne heere comparants naeme mede geassumeert en gesubstitueert den proc. C.J. Claessens om den hof tho Putteijck met de moolen stadt op de taesbeeck met alle andere rechten en toebehooren, gelegen onder Kessel en leenroerigh aen sijne conincklijke majestaet preusische majestaets leenhof tot Gelder, soo en gelijck den heere Joachim Renold van Glasenap en Anna Louisa van Hondt, eheluijden aen den heere H van Wessem raedt en momboir van haer hooghmogenden de staeten de generael der vereenigde nederlanden en aen sijne vereerde ehemalinne de Paderborn, met de daerop sijnde mobilien ende bestialen met eenen bemp gelegen onder Baerlo, sijnde vrij en allodiaal erff, mets daervan aff of uijtgesondert, desen aengaende sal commen te doen en te handelen in de coopcedule breeder vermelt met welcke opgemelde voorsegde vercochte goederen den heere van Kessel baron van Merwick, als heere van Kessel, et jure venitatis bij onderlinge beschultis heeft weten te treden in den voog aen koopere recht ende deselve … … alsoo weten in name van den voorsegden heere Al. Fr. graeve van Bierens als bloetverwant van de weledele Anna Louisa van Glasenap geboorne van Hondt, te accoureeren om de voorschreven vercochte goederen wederom van den voornoemde heere baron van Merwick, heere van Kessel indien den selve onderlinghe het. RAL 16.0514 nr. 28 © H. Brueren november 2006 403 DOOD VAN WILLEM HEIJNEN 1706 KESSEL Willem Heynen werd door soldaten gelegerd te Venlo tijdens de Spaanse successie oorlog te Kessel doodgeschoten. Memorie voor de regeerders van Kessel en Nehr. Hoe dat den 6e september 1706 uuyt Venlo tot Kessel is gecomen eene commando te voet ende te peerdt sterck ontrent 120 man, willende eeten, drincken ende fouragie voor de peerden, hebben zonder daartoe op te eenige orders te wille thoonen, wordende deselve partije gecommandeert door den Capiteyn luitenant mijnheere van het battallion d’ eenen dat deselve grove ende groote moetwilligheyden, hebben bedreven ende eeten, drincken , voor de manschap ende fouragie aen de paerden gecost heeft 39 gulden 16 3/4 stuivers als when bij geacte van eerste supplementen sijnde vandaer vertrocken sonder hetselve hebbe wille betaelen, sijnde deselve partije van Kessel voorsegd, getrocken naer Nehr, hebben een uhre gaens van Kessel wesenden alwaer, deselve Wilm Heijnen, inwoonder alhier hebben doodt geschooten ende andere grovere plonderinge ende ongeoorloofden handel hebben bedreven, als te sien uuijt de twee actens van 2 supplementen, hebbende oock vandaer bovens het doot schieten gevanckelijck mit genomen Hendrick Heijnen, sijnde den doodt geschooten Wilm sijnen broeder ende Areth Derx inwoonder alhier houdende deselve alnoch gevanckelijck in Venlo ende alsoo dese is een ongehoorde maniere van doen oock want al het selve met vorde beleth, soude het platte landt onmogelijck met oonze blieven in staet om te [--- ---] veel [-----] contrijbueren aen. Dit stuk is in opgemaakt door Bodinckhuysen de schout van Kessel, op achterkant van een medisch advies. RAL 01.038 nr. 134 © H. Brueren november 2006 404 PAARDENDIENSTEN GELEVERD VANUIT KESSEL in 1757 De baron van Glazenap ging vanuit Tegelen op reis naar Roermond, daarna naar Kaldenkirchen en Hinsbeck en gaf de schepenen van Kessel opdracht om twee paarden te leveren in Tegelen, om naar Beesel te rijden, waar deze paarden zouden worden gewisseld voor twee paarden eveneens uit Kessel. "Den 6e deses heeft den heer Glasenap aen ons ondergeschreven schepenen geordonneert, van den 7 dito s'morgens heel vroegh op de Houtmoolen te Tegelen te besorgen twee paerden om met deselve naer Besel te rijden, in welck dorp twee andere paerden insgelijx uijt Kessel geordonneert wiert verdigh te staen, om met de selve naer Ruremonde te rijden, welcke twee eerste paerden te Besel tot retour van den voorsegden heer Glasenap hebben moeten waghten, als wanneer met deselve paerden van Besel naer Kessel en Holmoolen, vandaer met een paert naer Kaldenkrcken en weder met hetzelfve naer de Holtmoolen en met beijde paerden ten selven avont offte naght van de Holtmoolen naer Hinsbeck en soodaenigh afgereden en verhit, dat de selve tot geenen arbeijt bequaem sijn, ja selft perijkel bij te verwaghten is, in oirconde der waerheijdt soo hebben wij dese geteeckent, Kessel den 9 julie 1757 Wilh. Klaassen Joegem Kessels” © H. Brueren november 2006 405 GEDWONGEN LEVERING VAN HOUT 1701 De troepen gaven opdracht aan de schepenen van Kessel om hout te leveren voor pallisaden. Dit hout moest in Venlo worden afgeleverd. Bij nalatigheid werd als straf gedreigd met militaire executie. De commandant Kolonel de Mareschen heeft in het Frans voor ontvangst getekend. "Den Grave ende Prince van Hornes & C. Ordonneren aen de regeerders van Kessel te doen fourneren vijffthien daegen naer de receptie deses, binnen dese stadt in handen van den Collonel Marechal 60 pallisaeden thien voeten lanck ende achtthien duymen in circumferentie van beucken ofte eycken houdt, op pene van militaire Executie in cas van naerlaetentheyt. Actum Ruremonde den 5 Oktober 1701 geteeckent Le Comte de Hornes "Den Grave ende Prince van Hornes & C. Ordonneren aen de regeerders van Kessel te doen fourneren acht daegen naer de receptie deses binnen de stadt Venlo in handen Controlleur Mom 144 Fassinen van wyen houdt 8 a. 10 voethen lanck, 30 a. 40. duymen in circumferentie, gebonden met vier Banden, ende 3 staecken 15.a.20 voeten lanck, 18. a 20 duymen dick naer de dickste kandt, alles op penen van militaire Executie in cas van naerlaetentheyt. Actum Ruremonde den 9 Oktober 1701. Geteeckent Le Comte de Hornes". © H. Brueren november 2006 (zie fotos bij Hist. Dcumenten ) 406 DEZE KANON KOGEL WERD IN 2006 GEVONDEN IN DE OMGEVING VAN DE MAAS TE KESSEL gewicht 0.96 kilo diameter 6,2 centimeter Mogelijk in Kessel gekomen bij de belegering en plundering door Willem van Oranje in 1572 of tijdens andere troepen-doortochten langs de Maas. Misschien zijn er mensen die hier een andere visie op hebben ? U kunt reageren op het contactformulier. © H. Brueren november 2006 (zie foto bij Hist. Dcumenten) 407 BASCULE UIT 1657 Bij het slopen van een betonnen vloer in een stal te Kessel werd een bascule gevonden met het jaartal 1657. (ingeslagen jaartal) Deze was in het beton aangebracht als bewapening in de betonnen vloer die zeer waarschijnlijk is gestort in de periode 1880-1900. De bascule werd gebruikt voor het wegen van oogstproducten en is in zeer goede staat. © H. Brueren november 2006 (zie foto bij Hist. Documenten) 408 Een oude munt uit 1744 Oord Luik 1744 met buste St. Lambertus 24-04-2005 gevonden op de boerderij van B. Peeters Oijen 8 Kessel. Het betreft een Liard van Luik met op de voorzijde een afbeelding van St. Lambertus Met de tekst ST LAMBERTUS PATRO LEOD het geen betekent St. Lambertus patroon van Luik. Deze Heilige werd in Maastrichtvermoord en in Sint Pieter - Maastricht begraven. Later is hij overgebracht naar Luik en aldaar begraven en wordt er vereerd als de beschermheilige van de Stad. Op de achterzijde staan een viertal wapenschilden afgebeeld, waaronder het schild met de drie hoorns van het land van Horne en het jaartal 1744. Er staat vermeld in het latijn “SEDE VACANTE DEC ET CAP LEOD ” wat betekent vacante zetel ”. De munt werd in dat jaar geslagen waarschijnlijk wegens de wisseling van de Prins - Bisschop van Luik. In 1744 werd n.l. een nieuwe Prins – Bisschop benoemd Jean Theodore de Baviere. De duit was een munt van geringe waarde n.l. 5/8 cent, hetgeen in die tijd natuurlijk beduidend meer was dan de cent van tegenwoordig. De munt is vervaardigd van koper. De tegenwoordige waarde als antieke munt bedraagt enkele Euro’s. De plaats waar hij is gevonden, is de tuin naast de boerderij. Hub Brueren is reeds jaren bezig met onderzoek naar deze zeer oude boeren hof en zal te zijner tijd met een publicatie komen. De reden van de zoektocht met de metaaldetector is gelegen in het feit dat L. Brueren-Peeters zich herinnert dat haar vader Herman Peeters steeds het navolgende heeft verteld: Tijdens de 2 e wereldoorlog waren in november 1944 de Engelse soldaten hun komen bevrijden. De Duitsers werden tot over de Maas terug gedreven. s’ Nachts kwamen er echter Duitse patrouilles de Maas over en kwamen dan in contact met de Engelsen. Op een nacht hoorde hij buiten veel kabaal en schieten. Toen het rustig werd hoorde hij een Engelse soldaat kermen. Hij durfde echt niet naar buiten, hij was de dag ervoor door een Duitse soldaat door de mouw geschoten doch niet gewond geraakt, het was immers levensgevaarlijk. Tegen de morgen kwam een Engelse jeep en heeft de soldaat mee genomen. Later toen alles rustig was en het inmiddels licht was geworden buiten waagde hij zich naar buiten en vond een hand met een ring aan een vinger. Hij heeft de hand opgepakt en in de tuin begraven. Lies heeft steeds gedacht, naar die hand moeten wij gaan zoeken en als het kan de ring teruggeven aan de familie in Engeland. Dus werd na lang aarzelen Herman Mertens ingeschakeld die er wel voor voelde om de hand te gaan zoeken. Ton Weijers woonachtig in de Helling in Baarlo, die reeds vele jaren actief is in het opsporen van oorlogs - herinneringen werd door Herman gepolst en wilde wel komen zoeken met zijn metaaldetector. Op zaterdag 24 april 2005 werd de zoektocht ingezet. Het was zoeken naar een speld in een hooiberg, aangezien de exacte plaats niet bekend is. Aangezien Herman Peeters niet meer in leven is wordt het dus zeer moeilijk om de exacte plaats te achterhalen. Enkele mensen uit Oijen hebben het verhaal bevestigd, doch weten ook niet de exacte plaats. Helaas heeft de speurtocht niets opgeleverd… maar toch… een oude munt uit 1744. (C) H. Brueren (zie foto's van de munt bij Hist. documenten) 409 Hongersnood in Kessel 1729 Rond de jaren 1730 heerste er in Kessel en omgeving grote nood. Het is reeds uit onderzoeken bekend dat er diverse boerderijen braak lagen en niet verpacht konden worden. De pachters konden de huur niet opbrengen. De bevolking leefde in grote armoede zoals uit onderstaande brief blijkt waarbij enkele schepenen van Kessel naar Geldern gingen om uit de voorraden van de Pruisische heersers graan te halen om aan de bevolking uit te delen. Tevens gaat hierbij een lijst hoe het graan in Kessel werd verdeeld. In totaal werd in Kessel in juni 1729 31 malder uitgedeeld. Een malder is een oude inhoudsmaat voor granen en andere landbouwproducten zoals boekweit of erwten. De inhoud verschilt per streek of zelfs per plaats. Men kan ongeveer aanhouden 135 liter Een malder werd onderverdeeld in zes vat, een vat in vier kop Wij sempteleijke schepenen ende geswoeren der Heerlickheijdt Kessel geven mits deser volle maght aen onze medeschepen Geraedt Ingen Nodt ende den geswoeren Jan Kessels, om tot Gelder uijt sijne Concklicke Majesteits Magasijnen te versoecken en te ontfangen alsulcke quantiteijt van rogh, als sij van den Heeren daer over maght hebbende te disponeeren, sullen konnen vercrijgen tot subintentie van deses gemeijnts inwoonderen die tegenwoordigh alles tesamen sijn in de grootste armoede ende gebreeck van broodt, als oijt bij menschen gedencken geweest hebben. Dat de voors. Gecommiteerde van de ontfangene vruchten sullen quitantie geven en voorders daerover contracteeren als sulx beheert , beloven te sullen houden ende doen houden alle t gheene door haer, desen aengaende sal worden gedaen; voor vast bundigh en van vollen weerde, gelijck off sulx door ons alle tesamen gedaen waere, onder verbandt van indeminatie als naer echten, oirkonder der waerheijdt vant t gheene voorss. Hebben wij op dese onsen gemeijnts segelen gedruckt ende door onsen jonghsten schepen in absentie van den secr. laeten onderteijkenen tot Kessel den 7 junij 1729. Leonaerdus Kuijpers Lijste vande ghenighe welcke uijt Sijne Conincklijke Majesteits Magasijn tot Geldern versoecken rogghe te lichten ende quantiteijt vanden selven: Hendrick Engelen, 3 vat, Frans Claessen, 3 vat, Wilm Heijmans 4 vat, Hendrik Vandevelden 1 malder, Digna Grommen 2 vat, Wilm Meerts 1 malder, Ruth Hoube 4 vat, Geurt Aerts 1 malder, Linnert Spee 2 malder, Jan Bongers 2 malder, Peter janssen in de Donck 4 vat, Wilm Jacobs 1 malder, Jan Hendriks op t Loe 1 malder, Peter Janssen aen den Aensteut 3 vat, Marten Bongers 1 malder, Jan Cuijpers 4 vat, Wilhelmus Zeligh 1 malder, Joannes Cuijpers 3 vat, Peter Smeets op Claeshoff 1 malder, Lins Thissen 3 vat, Joannes Kessels 1 malder, Peter Spee 4 vat, Jan Janssen 1 malder, Joachim Dener 5 vat, Joannes Beurskens 1 malder, Rein Hillen 1 malder, Geurt Hax 1 malder, Theunis Houwen 2 vat, Jan Beurskens 1 malder, Hendrick Houwen, 1 malder, Lins Thissen opden Kerckenhoff 1 malder, 3 vat, Jan Reinders 3 vat, Peter Büskes 1 malder, Peter Jacobs 2 vat, Joachim Beurskens 4 vat, Jan Schaeffels 1 malder, Gerit Bongers 3 vat, Joannes Winckens 3 vat, Joost van de Saur 3 vat, Geret Peters 1 malder, Geret Meerts 1 malder 3 vat, Geurtie Zelen 3 vat, Jan Peters 3 vat, Linnert Verhardt 3 vat, Rein Hillen noch 3 vat, Lennet Vandervelden 3 vat, Aloff Peters 4 vat. Er was in totaal 31 malder te verdelen en er was nog over dus werd het restant verkocht aan de navolgende personen: Geurts Hax 3 malder 3 vat, 31/2 schellingen, Jan Bongers 3 malder 3 vat 31/2 schellingen, Wilm Jacobs 3 malder 2 schellingen, Geurt Aerts 2 malder 3 vat, 5 …, Claes Beurskens en Hendrik Jacobs 3 malder, 3 vat, 3 schellingen 4 stuivers, Rein Hillen 4 malder, (geen bedrag vermeld) Linnert Spee 3 malder 3 vat, 3 schellingen 4 stuivers, Lins Thissen Opden Kerkckenhoff 3 malder 3 vat, 3 schellingen 4 stuivers, Jan Hendriks op t Loe 4 malder. (geen bedrag vermeld) Bron: RHCL 01.038 nr. 288 © H. Brueren

archiefvaria